St. Florian kerk en orgel in Schortens-Sillenstede
Heden ligt Sillenstede midden in het marsland. Ten tijde van de bouw van de kerk bezat de rand van de geestgronden geen beschermend voorland en zo is het geen wonder, dat de romaanse kerk, die halverwege de 12e eeuw op een zeer hoge terp werd gebouwd, aan de beschermheilige St. Florian werd gewijd. Deze martelaar zou namelijk tegen vuur en watersnood beschermen.
De voor de bouw van de kerk uit de overlevering bekende datum van 1233 heeft volgens nieuwste informatie betrekking op haar herstel na een grote vete. De kerk is de grootste (48 meter lang, 11 m binnen en 19 meter tot aan de bovenkant van de gevel) van de kerkgebouwen in het oostelijke Ostfriesland. De kleurige, als quader overkomende stenen hebben de bouwers op de geestgronden gevonden (zie Marx).
Op gedeelten van de westelijke muur en enkele kleine reparatieplekken na verkeert het godshuis nog in haar oorspronkelijke staat: De ramen zijn niet, zoals in bijna alle andere kerken, vergroot. De noordelijke portalen zijn echter dicht gemetseld. Men gaat het gebouw nu binnen door het eveneens originele westelijke portaal. De terzijde staande klokkentoren maakt de indruk, alhoewel hij pas in de eerste helft van de dertiende eeuw werd gebouwd, ouder te zijn dan de kerk. Zijn met klimop omrankt muurwerk bestaat uit oneffen granieten stenen en tufsteen. Het zou kunnen zijn, dat hij uit de resten van een oude kerk werd gebouwd. Het kerkschip wordt door een wijde, hoge triomfboog van het koor gescheiden. Rechts en links voor de koorruimte bevinden zich ciboriën, waaronder zich vroeger zijaltaren bevonden. Daarboven staan in wandnissen telkens vier heiligenbeelden, waarvan de figuur boven rechts door de sleutel in de hand duidelijk als Petrus te identificeren is.
Het doopbekken (medio 13e eeuw) is van Bamberger zandsteen vervaardigd. In 1584 werd deze bewerkt, en werd aan de randen van het bekken een inscriptie toegevoegd. Uit de romantische tijd zijn voortreffelijke muurreliëfs bewaard gebleven, die scene´s uit het leven van Jezus Christus tonen: Aanbidding van de koningen, de doop van Jezus, die kruisiging en de afdaling naar de hel. De reliëfs staan zonder scheiding van de afzonderlijke scene´s voor een gebloemde achtergrond. In vergelijking met de levendige, erg emotionele scene´s op het doopbekken in Middels (zie aldaar) komen de figuren hier beheerst en veel minder dramatisch over. Verdere inrichtingsstukken zijn een passiealtaar (Noordwest-Duits, eventueel uit Bremen, rond 1520) en een kansel uit de 17e eeuw.
Het orgel werd 1757 door een orgelbouwer uit Osnabrück, Johann Adam, gebouwd, die tussen 1753 en 1768 in Ostfriesland werkte. Het instrument heeft twee manualen en had een aanhangend pedaal en 14 registers, waarvan nog 12 bewaard zijn gebleven. Met haar front bestaande uit een hoge toren in het midden en twee kleinere links en rechts met daartussen liggende platte vlakken en het overvloedige sierwerk behoort ze volledig tot de traditie van de orgels uit Westfalen. Tussen 1934 en 1936 werd het instrument door Alfred Führer uit Wilhelmshaven gerestaureerd. Hierbij werd het pedaal ingebouwd. Het orgel heeft heden 21 registers.
Adres
Ev.-luth. Kirchenbüro
Mühlenstr. 2
26419 Schortens-Sillenstede
Tel 0 44 23 / 99 16 30
E-Mail
buero@kgsill.de
Internet
www.ev-kirche-sillenstede.de
